Przedawnienie roszczeń

Przedawnienie nie oznacza utraty roszczenia, ale jedynie wygaśnięcie możliwości przymusowego dochodzenia roszczenia w drodze postępowania sądowego.

Strona, przeciwko której roszczenie jest kierowane, powinna powołać się na zarzut przedawnienia przedawnienia np. w trakcie postępowania sądowego.

Bieg przedawnienia: Zaczyna się w momencie, kiedy roszczenie staje się wymagalne, tzn. kiedy można je dochodzić (np. roszczenie o zapłatę staje się wymagalne, kiedy termin zapłaty minie).

Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną. Niektóre rodzaje roszczeń poprzez podjęte czynności mogą zawiesić bieg terminu przedawnieni

6 lat – to standardowy okres przedawnienia roszczeń majątkowych, które nie są objęte innymi przepisami. Oznacza to, że jeśli nie dojdzie do dochodzenia roszczenia w ciągu 6 lat, to roszczenie
przedawnia się.

Przykład: Roszczenie o zapłatę długu wynosi 6 lat od momentu, w którym wierzyciel mógł domagać się zapłaty.

3 lata – w przypadku roszczeń związanych z działalnością gospodarczą, roszczeń o zadośćuczynienie lub odszkodowanie za szkodę na osobie, przedawnienie wynosi 3 lata.

Przykład: Roszczenie o odszkodowanie za uszkodzenie ciała lub zdrowia przedawnia się po 3 latach

Różne okresy przedawnienia w zależności od rodzaju umowy:

Umowy sprzedaży, umowy o dzieło, umowy o świadczenie usług – 6 lat.

Umowy dotyczące świadczenia usług medycznych, turystycznych, umowy najmu i dzierżawy – 3 lata

Różne okresy: W przypadku roszczeń dotyczących dóbr osobistych (np. ochrony imienia, prywatności, godności), przedawnienie wynosi 3 lata od momentu, w którym poszkodowany dowiedział się o naruszeniu i sprawcy.

Roszczenia alimentacyjne (np. o zapłatę świadczeń na rzecz dzieci, współmałżonka) przedawniają się po 3 latach.

Moment rozpoczęcia biegu przedawnienia:

W przypadku roszczeń o zapłatę – bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, tj. od momentu, w którym wierzyciel mógł domagać się spełnienia świadczenia.

Bieg przedawnienia może zostać przerwany w wyniku podjęcia określonych czynności prawnych, np. wniesienia pozwu do sądu. Przerwanie przedawnienia powoduje, że bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od momentu zakończenia tej czynności.

Przykład: Jeśli osoba wnosi pozew do sądu, bieg przedawnienia zostaje przerwany, a po zakończeniu procesu bieg przedawnienia zaczyna się na nowo.

W niektórych sytuacjach, np. w przypadku działania siły wyższej, bieg przedawnienia może zostać zawieszony (np. w przypadku choroby, niemożności podjęcia działań w sprawie).

Zdarzenia powodujące przerwanie biegu przedawnienia:

• Podjęcie czynności prawnej (np. złożenie pozwu),
• Uznanie roszczenia przez dłużnika (np. częściowa zapłata długu lub uznanie długu),
• Zawarcie ugody w sprawie roszczenia,
• Wykonanie czynności egzekucyjnych.

Przedawnienie roszczenia oznacza, że poszkodowany nie może już dochodzić swojego roszczenia w sądzie. Jednakże, samo przedawnienie nie powoduje nieważności roszczenia – jest to tylko przeszkoda procesowa. Strona, przeciwko której kierowane jest roszczenie, może powołać się na przedawnienie w trakcie procesu. Jeżeli sąd uzna przedawnienie, roszczenie zostanie oddalone. Przedawnienie jest dopuszczalne, jeśli strony zgłoszą zarzut przedawnienia. Jeżeli pozwany nie zgłosi tego zarzutu, może zostać zobowiązany do zapłaty, mimo że roszczenie jest przedawnione.

Przykłady przedawnienia roszczeń:

• Przykład roszczenia majątkowego (6 lat): Osoba X zawarła umowę sprzedaży z osobą Y na zakup samochodu. Umowa stanowi, że Y ma zapłacić cenę samochodu do 1 kwietnia 2018 roku, ale tego nie robi. Osoba X może wystąpić z pozwem o zapłatę ceny sprzedaży do 1 kwietnia 2024 roku, ponieważ roszczenie przedawnia się po 6 latach.
• Przykład roszczenia o odszkodowanie (3 lata): Osoba X uległa wypadkowi komunikacyjnemu w wyniku zaniedbania innego kierowcy w dniu 1 maja 2020 roku. Osoba X może dochodzić odszkodowania przez 3 lata, czyli do 1 maja 2023 roku. Po tym czasie roszczenie ulega przedawnieniu.
• Przykład roszczenia o ochronę dóbr osobistych (3 lata): Jeśli osoba X została zniesławiona przez publikację fałszywych informacji w internecie, roszczenie o ochronę dóbr osobistych (np. przeprosiny lub zadośćuczynienie) będzie się przedawniać po 3 latach od momentu, w którym osoba ta dowiedziała się o naruszeniu (czyli np. od daty opublikowania artykułu)